Aan de voet van de Utrechtse Heuvelrug strekt zich het Kromme Rijn landschap uit met sporen van een rijk verleden. De Kromme Rijn was ooit de hoofdstroom van de Rijn en daarmee de noordgrens van het Romeinse rijk, de Limes. In de achttiende eeuw lieten rijke Utrechters hier hun buitenplaatsen bouwen. Langs de rivier zijn de kastelen en landgoederen, zoals Amelisweerd/Rhijnauwen, Kasteel Cammingha en Landgoed De Niënhof, beeldbepalend.

Juist vanwege de strategische ligging vind je hier ook veel forten en andere verdedigingswerken van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De Kromme Rijn diende voor deze linie namelijk als waterinlaat. Er is in de rivier nog een aantal stuwen te vinden (zoals bij Cothen) en kun je op plekken (zoals tussen Odijk en Werkhoven) de hardstenen limietpalen, die de militaire landsgrond aangaven, langs het jaagpad aantreffen. De Waterlinie maakt samen met de buitenplaatsen deel uit van de cultuurhistorische hoofdstructuur van de provincie.

Landschap Kromme Rijn

De Kromme Rijn is ook een belangrijke natte ecologische verbindingszone. De oevers zijn van belang als vestigingsplaats voor planten en dieren en zorgen voor een verbinding tussen de natuurgebieden langs de Kromme Rijn. Daarnaast dragen op veel plekken de natuurvriendelijke oevers bij aan de verbetering van de ecologische waterkwaliteit.

De geologie en de natuur is, omdat de Kromme Rijn de overgangszone tussen de zandgronden van de Utrechtse Heuvelrug en de kleigronden van het rivierengebied vormt, bijzonder waardevol. Vanwege de soortenrijkdom en soortensamenstelling zijn de structuurrijke kleibossen zoals bij de Niënhof en Amelisweerd / Rhijnauwen en het waardevolle essenhakhout van internationaal belang. Tevens is het gebied vanwege de bijzondere geologie onderdeel van het beoogde UNESCO-Geopark Utrechtse Heuvelrug.

Buizerd Kromme Rijn

In het Kromme Rijngebied kunnen natuurgebieden en ecologische verbindingszones verder worden ontwikkeld. Deze verbindingszones bevatten boselementen afgewisseld met te ontwikkelen soortenrijke graslanden. Het is ook nodig de verbindingen tussen de Utrechtse Heuvelrug en het Kromme Rijngebied (het dekzandlandschap en het rivierkleilandschap) te versterken. Het is niet voor niets dat Het Utrechts Landschap het plangebied van de Hoenderik het liefst in zijn geheel als natuur zou ontwikkelen. De pont van het Utrechts Landschap vertrekt recht tegenover het gebied waar nu woningbouw wordt beoogd.

Wat door de jaren heen hetzelfde is gebleven is de aantrekkingskracht van dit gebied. Het karakteristieke landschap van de Kromme Rijn is in alle seizoenen even mooi. Niet voor niets is het rivierengebied onderdeel van de landschappelijke hoofdstructuur van de provincie.